OVER MIJ
Mijn naam is Emma van Benthem en ik ben zelfstandig (herkomst)onderzoeker van kunst- en cultuurhistorische objecten. Mijn interesse in kunstgeschiedenis ligt vooral bij de verhalen achter kunstwerken: waar ze vandaan komen, hoe ze door de geschiedenis zijn gereisd en welke maatschappelijke en historische context daarbij hoort. Deze verhalen vormen de kern van mijn onderzoek. Daarom heb ik mij gespecialiseerd in herkomstonderzoek, met name in de periode 1933-1945.
Ik behaalde mijn master Curating Art and Cultures (specialisatie Arts of the Netherlands) aan de Universiteit van Amsterdam. Ter afsluiting van mijn studie schreef ik mijn masterscriptie over het archief van de vrijwel onbekende Afdeling Binnenland van de Stichting Nederlands Kunstbezit. Voor dit onderzoek ontving ik twee prijzen: de Christie's Grant for Nazi-era Provenance Research 2024 en de gerenommeerde VNK x PAN Scriptieprijs 2025.
Naast mijn academische achtergrond heb ik ook professionele ervaring. Zo heb ik onderzoek uitgevoerd bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en het Van Gogh Museum. In beide functies deed ik uitgebreid object-, archief-, literatuur- en collectieonderzoek naar kunstwerken en hun herkomst.
Ik ben ook actief betrokken bij het vakgebied door bij te dragen aan wetenschappelijke uitwisseling en professionele dialoog. Als coördinator van de onderzoeksgroep Looted Art: Provenance Research and Restitution in the Netherlands organiseer en faciliteer ik uitwisseling tussen onderzoekers en professionals binnen het vakgebied. Daarnaast heb ik verschillende lezingen en publicaties verzorgd over herkomstonderzoek, onder meer over De Mesdag Collectie tijdens de Tweede Wereldoorlog en over de herkomstgeschiedenis van een werk van Lucas Cranach de Oude dat tijdens de oorlog in het bezit was van Hermann Göring.
Met mijn onderzoek wil ik bijdragen aan een beter begrip van de complexe geschiedenis van kunstobjecten en de verhalen die zij met zich meedragen. Respect voor het object, nauwkeurigheid en transparantie vormen daarom de kern van mijn werkwijze.
Presentaties en lezingen
Presentatie masterscriptie "Nationaal belang of particulier verlies: Het naoorlogse kunstbeheer door de Afdeling Binnenland van de Stichting Nederlands Kunstbezit", PAN Podium, 8 november 2025.
Presentatie masterscriptie "Nationaal belang of particulier verlies: Het naoorlogse kunstbeheer door de Afdeling Binnenland van de Stichting Nederlands Kunstbezit", Van Gogh Museum, 3 oktober 2025.
Presentatie "The Mesdag Collection during the Second World War", Working group Netherlands of the Arbeitskreis Provenienzforschung e.V., 2 juli 2025.
Presentatie masterscriptie "Nationaal belang of particulier verlies: Het naoorlogse kunstbeheer door de Afdeling Binnenland van de Stichting Nederlands Kunstbezit", Onderzoeksgroep Looted Art: Provenance Research and Restitution in the Netherlands, 23 mei 2025.
Lezing "De Mesdag Collectie tijdens de Tweede Wereldoorlog", De Mesdag Collectie, 2 mei 2025.
Presentatie "De Afdeling Binnenland en haar archief", Expertmeeting Netwerk Museale Herkomstonderzoekers Tweede Wereldoorlog, 17 december 2024.
Presentatie bachelorscriptie "Van een prins, tot Herman Göring, tot het Mauritshuis. De herkomstgeschiedenis van Maria met kind van Lucas Cranach de Oude", Onderzoeksgroep Looted Art: Provenance Research and Restitution in the Netherlands, 9 juni 2022.
Publicaties
"De Mesdag Collectie tijdens de Tweede Wereldoorlog", De Mesdag Collectie, april 2025.
"Schimmige doeken, 4 schilderijen nader bekeken", Tijdschrift van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, augustus 2024.
"From a Prince, to Hermann Göring, to the Mauritshuis. The Provenance History of Virgin and Child by Lucas Cranach the Elder", transfer – Zeitschrift für Provenienzforschung und Sammlungsgeschichte | Journal for Provenance Research and the History of Collection, december 2023.
"Gouden Vrouwen, van kunstenaars tot verzamelaars", WBOOKS, december 2020.